Is kiezen voor een headless CMS zinvol?

Headless CMS

Steeds meer kanalen staan ter beschikking om content naar de buitenwereld te brengen en bedrijven kiezen alsmaar vaker voor microservices om hun digitale oplossing te bouwen. Binnen zulke context kan een headless content management systeem een geschikte component zijn maar ook traditionele CMS systemen blijven belangrijk.

Traditioneel versus headless CMS

Met een traditioneel CMS , ook wel coupled, monolith of all-in-one CMS genoemd, geeft een gebruiker zijn content in via een back-end interface. Dankzij de 'front end layer', i.e. de code en templates, kan die content vervolgens weergegeven worden op een webpagina.


Een headless CMS daarentegen heeft deze front-end laag niet. Met andere woorden, het 'hoofd' ontbreekt, vandaar de benaming 'headless' CMS. De gebruikers geven wel nog steeds content in via de back-end. De front-end laag (die dus geen onderdeel vormt van de CMS) kan die content dan oproepen via APIs.  Door op deze manier te werken, kan dezelfde content gebruikt worden in verschillende kanalen gaande van één of meerdere websites tot apps, chatbots, smart watches enzovoort. 

Vooraleer we dieper ingaan op de voordelen van een headless CMS, loont het de moeite ook even stil te staan bij een decoupled CMS. Soms wordt dit type CMS aanzien als een headless CMS maar er is wel degelijk een verschil.

Een decoupled CMS kan je beschouwen als een hybride model. Het systeem werkt met APIs om de content uit de back-end op te roepen maar het bevat ook de front-end laag om die content weer te geven.  Door het werken met APIs is een decoupled CMS iets robuuster dan een traditioneel CMS maar blijft minder flexibel dan een echt headless CMS.

De voor- en nadelen van een headless CMS

Zoals  hierboven reeds aangehaald, biedt het loskoppen van front-end en back-end heel wat  flexibiliteit:

  • Het bedrijf heeft de vrije hand in het kiezen van een technologie voor het bouwen van de front-end. Upgrades uitvoeren of een applicatie aanpassen kan bovendien heel eenvoudig aangezien de content ter beschikking blijft en enkel de front-end laag wijzigt. Kortom, een headless CMS biedt bedrijven de wendbaarheid die nodig is om relevant te blijven in hun steeds wijzigende context.
  • Aangezien de content front-end agnostic is, kan hij eenvoudig ingezet worden in andere kanalen, simpelweg door het oproepen van die content via APIs. Een headless CMS wordt in dat geval de unieke bron van content voor meerdere kanalen. Dit komt de consistentie tussen kanalen ten goede en draagt bij aan het opzetten van een echte omnichannel ervaring voor eindgebruikers. Het laat bedrijven ook toe om snel nieuwe kanalen te onboarden en in te springen op nieuwe trends.
  • De microservice architectuur van een headless CMS draagt eveneens bij tot de wendbaarheid. Het bedrijf kan een set van services kiezen die samen het beste antwoord bieden op hun specifieke behoeften. Een nieuwe service toevoegen of een bestaande vervangen kan zonder al te grote impact op de andere services in de set en de bijhorende investeringskost. Een traditioneel CMS bevat vaak tools voor marketing automation en web analytics. Bedrijven die kiezen voor headless, kunnen de tools kiezen die zij reeds gebruiken vandaag en/of die het best aansluiten bij hun specifieke behoefte op dat moment.

De complexiteit die gepaard gaat met het integreren van verschillende componenten maken een headless CMS veel minder geschikt voor eenvoudige projecten zoals het opzetten van een enkelvoudige website. Ook voor projecten waar er vanaf nul gestart wordt en het kiezen van de verschillende componenten op zich al een uitdaging is, is het zinvol (in een eerste fase) te kiezen voor een all-in-one CMS. 

Use cases

Er zijn echter heel wat situaties waarin een headless CMS wel een grote toegevoegde waarde biedt. Bij Oak Street zien we er alvast 5 verschillende:

  • Technologische keuze: Bedrijven kiezen meer en meer voor een moderne microservices architectuur en daarom ook voor een headless CMS als de content component in dit type architectuur.
  • Multi-channel : Deze use case grijpt terug naar wat eerder in dit artikel ook al aan bod kwam. De content uit de headless CMS kan eenvoudig ingezet worden in meerdere kanalen wat een groot voordeel is voor bedrijven die veel output kanalen hanteren.   
  • Multi-content : Bedrijven die veel verschillende content bronnen hebben kunnen deze aggregeren in een headless CMS. Dit is zinvol wanneer er nood is aan normalisatie om het gebruik van de content uit deze verschillende bronnen te vereenvoudigen
  • Als een traditioneel CMS 'overkill' is: traditionele systemen bevatten heel wat functionaliteiten die gemaakt zijn met een (responsive) website als output kanaal in het achterhoofd. Bedrijven die op zoek zijn naar een CMS voor het ondersteunen van hun mobiele app bijvoorbeeld zijn beter af met een headless CMS.
  • Content preparation: Headless gaan kan zinvol zijn als er tijdsdruk is bij het opzetten van een nieuw project. Het headless CMS kan dan gebruikt worden voor het opmaken van de content terwijl developers de front-end ontwikkelen. Zo kan behoorlijk wat tijd uitgespaard worden aangezien het ingeven van de content niet moet wachten tot de front-end klaar is.

Kortom, een headless CMS kan zinvol zijn in heel wat gevallen maar ook een traditioneel CMS heeft nog zijn waarde. Wil je weten of een headless CMS ook een toegevoegde waarde kan hebben voor jouw project? Wij helpen je graag verder.